Tảo xoắn có thể chứa vitamin B12 và các hợp chất có cấu trúc tương tự vitamin B12. Tuy nhiên, nghiên cứu cho thấy phần lớn lượng B12 được ghi nhận trong tảo xoắn Spirulina thông thường là dạng B12 giả, không có hoạt tính sinh học đáp ứng nhu cầu của con người. Vì vậy, người ăn chay không nên sử dụng tảo xoắn làm nguồn bổ sung vitamin B12 chính mà cần lựa chọn thực phẩm được tăng cường B12 hoặc sản phẩm bổ sung phù hợp.
Đây là điểm cần làm rõ bởi tảo xoắn thường được giới thiệu là thực phẩm giàu dinh dưỡng, chứa nhiều vitamin và khoáng chất. Một số bảng thành phần còn ghi nhận hàm lượng vitamin B12 khá cao, dễ khiến người đọc cho rằng chỉ cần sử dụng tảo xoắn mỗi ngày là đủ đáp ứng nhu cầu dưỡng chất này.
Trên thực tế, sự hiện diện của một hợp chất trong thực phẩm không đồng nghĩa với việc cơ thể có thể sử dụng hợp chất đó như một chất dinh dưỡng thiết yếu.
| Vấn đề | Câu trả lời | Điều cần lưu ý |
|---|---|---|
| Tảo xoắn có vitamin B12 không? | Có thể phát hiện B12 và các hợp chất tương tự B12 | Phần lớn B12 được ghi nhận trong tảo xoắn thông thường là dạng B12 giả |
| B12 trong tảo xoắn có được cơ thể sử dụng không? | Không thể xem toàn bộ lượng B12 được đo là B12 có hoạt tính đối với người | Cần phân biệt dạng B12 bằng phương pháp kiểm nghiệm phù hợp |
| Người ăn chay có nên dùng tảo xoắn để bổ sung B12? | Không nên dựa vào tảo xoắn làm nguồn B12 chính | Đặc biệt quan trọng với người ăn thuần chay |
| Nên bổ sung B12 từ đâu? | Thực phẩm có B12 tự nhiên, thực phẩm tăng cường B12 hoặc sản phẩm bổ sung | Lựa chọn tùy chế độ ăn và nhu cầu cá nhân |
Tảo xoắn có vitamin B12 không?
Có thể phát hiện vitamin B12 và những hợp chất tương tự B12 trong tảo xoắn Spirulina. Tuy nhiên, phần lớn lượng B12 được ghi nhận trong những mẫu tảo xoắn đã nghiên cứu là B12 giả, không có hoạt tính sinh học phù hợp với nhu cầu của con người. Vì vậy, không thể chỉ dựa vào hàm lượng B12 tổng trên bảng thành phần để đánh giá khả năng bổ sung vitamin này.
Vitamin B12, còn gọi là cobalamin, là dưỡng chất thiết yếu tham gia vào quá trình hình thành hồng cầu, tổng hợp ADN và duy trì hoạt động bình thường của hệ thần kinh. Cơ thể không thể tự tổng hợp đủ vitamin B12 để đáp ứng nhu cầu, nên cần được cung cấp từ chế độ ăn hoặc sản phẩm bổ sung phù hợp.
Theo Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH), các dạng B12 có hoạt tính chuyển hóa trực tiếp gồm methylcobalamin và adenosylcobalamin. Một số dạng khác, như cyanocobalamin và hydroxocobalamin, cũng có thể được cơ thể chuyển đổi thành dạng có hoạt tính. Điều này khác với B12 giả thường được tìm thấy trong tảo xoắn.

Vì sao bảng thành phần tảo xoắn có thể ghi hàm lượng B12 cao?
Một số phương pháp kiểm nghiệm truyền thống sử dụng vi sinh vật để xác định hàm lượng vitamin B12. Tuy nhiên, những vi sinh vật này có thể phản ứng với cả vitamin B12 và một số hợp chất có cấu trúc tương tự. Kết quả là chỉ số B12 được ghi nhận có thể bao gồm những hợp chất không có hoạt tính vitamin B12 đối với con người.
Trong nghiên cứu công bố năm 1999 trên tạp chí Journal of Agricultural and Food Chemistry, nhóm tác giả do Fumio Watanabe tham gia đã phân tích vitamin B12 trong viên tảo xoắn bằng hai phương pháp khác nhau.
Kết quả cho thấy hàm lượng được xác định bằng phương pháp vi sinh cao hơn khoảng 6–9 lần so với phương pháp dựa trên khả năng gắn kết với yếu tố nội tại, một loại protein liên quan đến quá trình hấp thu vitamin B12.
Khi tiếp tục phân tích các hợp chất được tách từ mẫu tảo, nhóm nghiên cứu xác định B12 giả là thành phần chiếm ưu thế. Điều này cho thấy một sản phẩm có chỉ số B12 cao chưa chắc đã cung cấp được lượng vitamin B12 có giá trị dinh dưỡng tương ứng.
B12 thật và B12 giả trong tảo xoắn khác nhau thế nào?
B12 giả, còn gọi là pseudovitamin B12, là hợp chất có cấu trúc hóa học gần giống vitamin B12 nhưng không thực hiện được chức năng của vitamin B12 trong cơ thể người. Sự khác biệt này đặc biệt quan trọng khi đánh giá giá trị dinh dưỡng của tảo xoắn.
| Tiêu chí | Vitamin B12 có hoạt tính | Vitamin B12 giả |
|---|---|---|
| Bản chất | Các dạng vitamin B12 cơ thể có thể sử dụng trực tiếp hoặc chuyển đổi để sử dụng | Hợp chất có cấu trúc tương tự B12 |
| Vai trò đối với con người | Tham gia tạo hồng cầu, tổng hợp ADN và duy trì hoạt động thần kinh | Không đáp ứng chức năng dinh dưỡng của vitamin B12 |
| Khả năng được ghi nhận khi kiểm nghiệm | Có | Có thể được ghi nhận cùng B12 tùy phương pháp |
| Giá trị khi bổ sung | Có thể góp phần đáp ứng nhu cầu B12 | Không được xem là nguồn B12 có giá trị dinh dưỡng đáng tin cậy |
Cần lưu ý rằng B12 giả không có nghĩa là một chất độc. Khái niệm này chủ yếu dùng để phân biệt hợp chất có cấu trúc tương tự B12 nhưng không thực hiện chức năng vitamin B12 ở người.
Đồng thời, phát hiện B12 giả chiếm ưu thế không có nghĩa tất cả mẫu tảo xoắn đều hoàn toàn không chứa B12 có hoạt tính. Vấn đề là lượng B12 có hoạt tính có đủ và ổn định để đáp ứng nhu cầu hay không. Với những bằng chứng hiện có, tảo xoắn thông thường chưa được xem là nguồn cung cấp B12 đáng tin cậy.
Nghiên cứu khoa học nói gì về khả năng bổ sung B12 từ tảo xoắn?
Các nghiên cứu phân tích thành phần cho thấy vitamin B12 giả thường chiếm ưu thế trong tảo xoắn Spirulina. Do đó, không có đủ cơ sở để xem hàm lượng B12 tổng trong tảo xoắn là lượng vitamin B12 cơ thể có thể sử dụng.
Nhận định này được hỗ trợ bởi nhiều nghiên cứu thực hiện trong những giai đoạn khác nhau.

Nghiên cứu phân tích vitamin B12 trong viên tảo xoắn
Năm 1999, nghiên cứu của Watanabe và cộng sự đã kiểm tra thành phần B12 trong viên Spirulina bằng các phương pháp hóa học và sinh học. Các tác giả ghi nhận phần lớn hợp chất B12 được phân lập thuộc dạng B12 giả, trong khi vitamin B12 thực sự chỉ chiếm phần nhỏ trong các hợp chất được xác định.
Nghiên cứu có giá trị vì giúp giải thích tại sao số liệu B12 trên bảng phân tích thành phần có thể cao hơn giá trị dinh dưỡng thực tế. Tuy nhiên, đây là nghiên cứu phân tích mẫu sản phẩm, không phải thử nghiệm lâm sàng đánh giá tác dụng bổ sung B12 của mọi loại tảo xoắn trên người.
Nghiên cứu năm 2022 trên 57 sản phẩm bổ sung từ tảo
Một nghiên cứu công bố trên Journal of Food Composition and Analysis năm 2022 đã phân tích 57 sản phẩm bổ sung dinh dưỡng có nguồn gốc từ tảo xoắn Spirulina và tảo lục Chlorella. Các nhà nghiên cứu sử dụng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng siêu cao để phân biệt vitamin B12 có hoạt tính và dạng B12 giả.
Kết quả cho thấy:
- Hàm lượng vitamin B12 tổng khác nhau giữa các sản phẩm được khảo sát.
- B12 giả là dạng chiếm ưu thế trong các sản phẩm mang nhãn Spirulina.
- Những sản phẩm Chlorella trong nghiên cứu có thành phần B12 khác với nhóm Spirulina, trong đó B12 có hoạt tính chiếm ưu thế.
Nhóm tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phân biệt hai dạng B12 khi phân tích và công bố thành phần sản phẩm nhằm tránh gây hiểu nhầm cho người tiêu dùng.
Kết quả này phù hợp với bài tổng quan khoa học của Watanabe và cộng sự năm 2002, trong đó các tác giả kết luận rằng viên tảo xoắn được nghiên cứu không phù hợp để sử dụng làm nguồn vitamin B12, đặc biệt đối với người ăn chay.
Dù vậy, không nên khái quát rằng mọi loại tảo hoặc mọi công thức sản phẩm đều có thành phần B12 giống nhau. Khả năng cung cấp B12 cần được đánh giá theo từng nguồn nguyên liệu và phương pháp kiểm nghiệm.
Điểm thống nhất từ các nghiên cứu là không nên dựa vào lượng B12 tổng được ghi nhận trong tảo xoắn thông thường để kết luận sản phẩm có thể đáp ứng nhu cầu vitamin B12 của con người.
Người ăn chay có nên dùng tảo xoắn để bổ sung vitamin B12?
Người ăn chay có thể sử dụng tảo xoắn như một phần của chế độ dinh dưỡng nếu sản phẩm phù hợp, nhưng không nên coi tảo xoắn thông thường là nguồn bổ sung vitamin B12 chính. Việc bảo đảm đủ B12 cần dựa vào các nguồn thực phẩm hoặc sản phẩm bổ sung có hàm lượng vitamin B12 đáng tin cậy.
Mức độ cần chú ý đến B12 còn phụ thuộc vào hình thức ăn chay.
Người ăn chay có sử dụng trứng và sữa
Người ăn chay vẫn sử dụng trứng, sữa hoặc các sản phẩm từ sữa có thể nhận được vitamin B12 từ những thực phẩm này. Tuy nhiên, việc có sử dụng trứng hoặc sữa không đồng nghĩa với việc chắc chắn đã cung cấp đủ B12. Lượng B12 thực tế còn phụ thuộc vào loại thực phẩm, khẩu phần và tần suất sử dụng.
Chẳng hạn, người chỉ ăn một lượng nhỏ thực phẩm động vật trong tuần vẫn có thể không đáp ứng đủ nhu cầu B12. Nếu khẩu phần thiếu những nguồn B12 đáng tin cậy, cần điều chỉnh chế độ ăn hoặc cân nhắc sử dụng thực phẩm tăng cường B12 và sản phẩm bổ sung phù hợp.
Tảo xoắn có thể góp phần bổ sung một số chất dinh dưỡng khác, nhưng không nên sử dụng để bù đắp phần vitamin B12 còn thiếu trong khẩu phần.
Người ăn thuần chay không sử dụng thực phẩm động vật
Đối với người ăn thuần chay, vấn đề bổ sung B12 càng cần được quan tâm. Vitamin B12 tự nhiên chủ yếu được cung cấp qua thực phẩm có nguồn gốc động vật. Trong khi đó, chế độ ăn thuần chay loại bỏ thịt, cá, trứng, sữa và những thực phẩm có nguồn gốc động vật khác.
Vì vậy, người ăn thuần chay cần chủ động lựa chọn những nguồn B12 có thể đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng. Theo hướng dẫn về chế độ ăn thuần chay của Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), các nguồn B12 phù hợp gồm thực phẩm được tăng cường vitamin B12 và sản phẩm bổ sung khi cần thiết.
Một chế độ ăn nhiều rau xanh, đậu, hạt và tảo xoắn vẫn có thể thiếu vitamin B12 nếu không có nguồn cung cấp đáng tin cậy. Đây là lý do người ăn thuần chay không nên dựa vào tảo xoắn để thay thế thực phẩm tăng cường B12 hoặc sản phẩm bổ sung vitamin B12.
Người ăn chay nên bổ sung vitamin B12 từ những nguồn nào?

Người ăn chay nên ưu tiên nguồn vitamin B12 có hàm lượng và giá trị dinh dưỡng được xác định rõ. Tùy hình thức ăn chay, có thể lựa chọn trứng, sữa, thực phẩm được tăng cường B12 hoặc sản phẩm bổ sung vitamin B12 phù hợp.
Những nguồn thường được sử dụng gồm:
| Nguồn vitamin B12 | Đối tượng phù hợp | Lưu ý |
|---|---|---|
| Trứng, sữa và sản phẩm từ sữa | Người ăn chay có sử dụng trứng, sữa | Lượng B12 phụ thuộc khẩu phần thực tế |
| Ngũ cốc ăn sáng được tăng cường B12 | Người ăn chay và thuần chay | Kiểm tra hàm lượng B12 trên nhãn |
| Sữa đậu nành và sữa thực vật được tăng cường B12 | Người ăn chay và thuần chay | Không phải mọi loại sữa thực vật đều có B12 |
| Men dinh dưỡng được tăng cường B12 | Người ăn chay và thuần chay | Cần phân biệt sản phẩm có bổ sung B12 với loại không bổ sung |
| Sản phẩm bổ sung vitamin B12 | Người cần bảo đảm nguồn B12 ổn định | Lựa chọn theo nhu cầu và hướng dẫn phù hợp |
Đối với thực phẩm có bổ sung B12, cần kiểm tra kỹ bảng thành phần. Việc một sản phẩm được làm từ thực vật hoặc có tên gọi giàu dinh dưỡng không đồng nghĩa với việc sản phẩm đó chứa vitamin B12.
Người trưởng thành cần bao nhiêu vitamin B12 mỗi ngày?
Theo tài liệu chuyên môn của Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ, nhu cầu vitamin B12 khuyến nghị đối với người trưởng thành như sau:
| Đối tượng | Nhu cầu B12 khuyến nghị |
|---|---|
| Nam và nữ từ 19 tuổi | 2,4 µg/ngày |
| Phụ nữ mang thai | 2,6 µg/ngày |
| Phụ nữ đang cho con bú | 2,8 µg/ngày |
µg là microgam, đơn vị đo khối lượng rất nhỏ.
Đây là mức nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị, không phải liều dùng cố định của viên bổ sung vitamin B12. Hàm lượng trong sản phẩm bổ sung có thể khác với mức nhu cầu hằng ngày do đặc điểm hấp thu và mục đích sử dụng.
Đối với người đang mang thai, cho con bú, người có bệnh lý đường tiêu hóa, từng phẫu thuật dạ dày hoặc đang sử dụng một số loại thuốc ảnh hưởng đến hấp thu B12, việc lựa chọn cách bổ sung nên có tư vấn chuyên môn.
Người đã được xác định thiếu vitamin B12 cũng không nên tự thay thế hướng điều trị bằng tảo xoắn hoặc các thực phẩm được quảng cáo là giàu B12.
Cần lưu ý gì khi đọc thông tin vitamin B12 trên sản phẩm tảo xoắn?
Khi bảng thành phần tảo xoắn ghi hàm lượng vitamin B12, người tiêu dùng cần quan tâm đến dạng B12 và phương pháp kiểm nghiệm, thay vì chỉ nhìn vào con số được công bố. Một sản phẩm có hàm lượng B12 tổng cao chưa chắc cung cấp lượng B12 có hoạt tính tương ứng.
Đây là điểm quan trọng nhưng thường bị bỏ qua khi so sánh giá trị dinh dưỡng của những sản phẩm từ tảo. Trước tiên, cần phân biệt ba thông tin:
- Hàm lượng vitamin B12 tổng: Là lượng được ghi nhận theo phương pháp kiểm nghiệm cụ thể. Kết quả có thể bao gồm những hợp chất tương tự B12 nếu phương pháp không phân biệt được chúng.
- Hàm lượng vitamin B12 có hoạt tính: Là phần B12 có giá trị dinh dưỡng đối với con người, được xác định bằng phương pháp phân tích phù hợp.
- Vitamin B12 được bổ sung riêng vào sản phẩm: Một số thực phẩm có thể được tăng cường vitamin B12 trong quá trình sản xuất. Khi đó, cần xem xét dạng B12 được bổ sung và thông tin công bố của sản phẩm, thay vì mặc nhiên coi toàn bộ B12 là thành phần tự nhiên của tảo.
Ví dụ, nếu một bảng dinh dưỡng ghi sản phẩm chứa 12 µg vitamin B12 và nhu cầu khuyến nghị là 2,4 µg mỗi ngày, phép tính thông thường sẽ cho kết quả bằng 500% nhu cầu. Tuy nhiên, nếu 12 µg là hàm lượng B12 tổng, trong đó phần lớn là B12 giả, thì không thể kết luận sản phẩm thực sự đáp ứng 500% nhu cầu vitamin B12 của cơ thể.
Cách hiểu này cũng cần được áp dụng khi đọc bảng thành phần dinh dưỡng Tảo Xoắn Japan Algae so với nhu cầu khuyến nghị hằng ngày.
Những con số về vitamin B12 cần được đối chiếu với bản chất của hợp chất được đo và tài liệu kiểm nghiệm trước khi sử dụng để đánh giá khả năng đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng.
Vì vậy, khi lựa chọn sản phẩm tảo xoắn, người tiêu dùng không nên chỉ dựa vào thông tin “giàu vitamin B12” hoặc tỷ lệ phần trăm được tính từ hàm lượng B12 tổng. Những tiêu chí như nguồn gốc sản phẩm, thành phần công bố, chất lượng kiểm nghiệm và mục đích sử dụng cũng cần được xem xét.
Tảo xoắn còn giá trị dinh dưỡng với người ăn chay nếu không phải nguồn B12 đáng tin cậy?
Có. Việc tảo xoắn không được xem là nguồn bổ sung vitamin B12 đáng tin cậy không có nghĩa thực phẩm này không có những giá trị dinh dưỡng khác. Tảo xoắn Spirulina vẫn được nghiên cứu nhờ thành phần chất đạm, sắc tố tự nhiên, vitamin và khoáng chất.
Tảo xoắn chứa nhiều thành phần đáng chú ý, trong đó có:
- Chất đạm: Cung cấp các axit amin, góp phần bổ sung lượng đạm trong khẩu phần.
- Beta-caroten: Là sắc tố tự nhiên có thể được cơ thể chuyển đổi thành vitamin A theo nhu cầu.
- Sắt: Là khoáng chất cần thiết cho quá trình tạo hồng cầu, tuy nhiên lượng sắt cơ thể hấp thu còn phụ thuộc nhiều yếu tố.
- Phycocyanin: Là sắc tố màu xanh đặc trưng của tảo xoắn, được nghiên cứu về đặc tính chống oxy hóa.
- Một số vitamin và khoáng chất khác: Hàm lượng thay đổi tùy loại tảo, điều kiện nuôi trồng, phương pháp chế biến và lượng sử dụng.
Cần phân biệt giữa việc một thành phần có mặt trong tảo xoắn với khả năng cung cấp đủ nhu cầu dinh dưỡng hằng ngày. Chẳng hạn, tảo xoắn có hàm lượng chất đạm tương đối cao theo khối lượng khô, nhưng lượng tảo sử dụng trong một ngày thường nhỏ hơn nhiều so với khẩu phần thực phẩm thông thường.
Đối với người ăn chay, tảo xoắn có thể được cân nhắc như một thực phẩm bổ sung trong chế độ ăn đa dạng. Tuy nhiên, sản phẩm không thay thế các nhóm thực phẩm chính và không nên được lựa chọn với mục đích khắc phục tình trạng thiếu vitamin B12.
Tham khảo thêm: Viên uống Tảo xoắn Spirulina tem đỏ 2200 viên Nhật Bản
Câu hỏi thường gặp về vitamin B12 trong tảo xoắn
1. Tảo xoắn Nhật Bản có vitamin B12 không?
Tảo xoắn Nhật Bản sử dụng nguyên liệu Spirulina có thể chứa vitamin B12 và những hợp chất tương tự B12. Tuy nhiên, nguồn gốc Nhật Bản không tự chứng minh lượng B12 có hoạt tính cao hơn. Muốn xác định sản phẩm cụ thể cung cấp bao nhiêu B12 có giá trị dinh dưỡng, cần có kết quả kiểm nghiệm phân biệt B12 có hoạt tính với B12 giả.
2. Tại sao tảo xoắn được ghi là giàu B12 nhưng không được khuyến nghị để bổ sung B12?
Vì một số phương pháp kiểm nghiệm có thể ghi nhận cả B12 giả trong hàm lượng B12 tổng. Các nghiên cứu cho thấy B12 giả thường chiếm ưu thế trong tảo xoắn thông thường, trong khi hợp chất này không thực hiện chức năng vitamin B12 đối với con người. Do đó, hàm lượng B12 tổng cao không đồng nghĩa với khả năng đáp ứng nhu cầu B12 cao.
3. Người ăn thuần chay uống tảo xoắn mỗi ngày có cần bổ sung B12 không?
Người ăn thuần chay vẫn cần bảo đảm nguồn vitamin B12 đáng tin cậy, dù có sử dụng tảo xoắn hằng ngày. Nếu chế độ ăn không cung cấp đủ B12 từ thực phẩm tăng cường, cần cân nhắc sản phẩm bổ sung phù hợp. Không nên xem việc uống tảo xoắn thường xuyên là bằng chứng cho thấy cơ thể đã nhận đủ vitamin B12.
4. Có thể dùng tảo xoắn cùng sản phẩm bổ sung vitamin B12 không?
Về nguyên tắc, tảo xoắn và sản phẩm bổ sung vitamin B12 có mục đích dinh dưỡng khác nhau nên việc sử dụng cả hai không mặc nhiên là không phù hợp. Tuy nhiên, cần xem thành phần từng sản phẩm, tình trạng sức khỏe và thuốc đang sử dụng. Người có bệnh nền, đang điều trị hoặc thuộc nhóm cần thận trọng nên hỏi ý kiến chuyên môn trước khi kết hợp các sản phẩm bổ sung.
5. Khi nào người ăn chay nên kiểm tra tình trạng vitamin B12?
Người ăn chay lâu năm, đặc biệt là người ăn thuần chay không sử dụng nguồn B12 đáng tin cậy, nên trao đổi với nhân viên y tế về việc đánh giá tình trạng B12. Việc kiểm tra cũng cần được cân nhắc nếu xuất hiện các biểu hiện như mệt mỏi kéo dài, tê bì chân tay, khó tập trung hoặc có yếu tố nguy cơ hấp thu B12 kém.
Những biểu hiện này không đặc hiệu cho thiếu B12. Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm vitamin B12 trong máu và những xét nghiệm bổ sung khi cần để xác định nguyên nhân.
Kết luận: Có nên chọn tảo xoắn để bổ sung vitamin B12?
Tảo xoắn Spirulina có thể chứa vitamin B12 và những hợp chất tương tự, nhưng phần lớn B12 được ghi nhận trong các mẫu tảo xoắn thông thường đã nghiên cứu là dạng B12 giả, không đáp ứng chức năng dinh dưỡng của vitamin B12 đối với con người.
Vì vậy, người ăn chay không nên dựa vào tảo xoắn để phòng ngừa hoặc khắc phục tình trạng thiếu vitamin B12. Thay vào đó, cần lựa chọn nguồn B12 có giá trị dinh dưỡng đáng tin cậy, phù hợp với chế độ ăn và tình trạng sức khỏe.
Điều này không phủ nhận những thành phần dinh dưỡng khác của tảo xoắn. Khi được lựa chọn và sử dụng phù hợp, tảo xoắn vẫn có thể là một phần bổ sung cho chế độ ăn cân đối.
Nếu đang tìm hiểu các sản phẩm Tảo Xoắn Nhật Bản, người tiêu dùng có thể tham khảo danh mục sản phẩm Tảo Xoắn tại Tảo Nhật 100 để xem thông tin sản phẩm, thành phần và nguồn gốc trước khi lựa chọn. Sản phẩm tảo xoắn cần được đánh giá đúng với vai trò thực phẩm bổ sung dinh dưỡng, không nên xem là phương án thay thế nguồn vitamin B12 có hoạt tính đã được xác định.
